Projectruimte

IZAAK ZWARTJES

Basic Construction

t/m

Een week heeft beeldend kunstenaar Izaak Zwartjes over zijn ‘bedevaarttocht’ vanuit zijn woonplaats Leiden naar het Odapark in Venray gedaan. Het is een tocht die zich vooral in stilte afspeelt. Niet te voet, maar op een zelfgebouwde kar met een kleine motor die niet veel harder rijdt dan stapvoets. De tocht gaat langs een oude pelgrimsroute via Gouda, Woudrichem en Den Bosch, over kleine paden. De grote wegen worden gemeden. Het is een leuk gezicht: een jonge kunstenaar die fier op zijn kar zit alsof hij paarden ment, met zijn ‘teugels’ in de hand en knalrode oorkleppen op tegen het lawaai van de motor. Eten en drinken zitten in zijn kar. Het is een simpel en eenvoudig bestaan, net als het bestaan van monniken op weg naar een heilig oord.

badbef04760d4480ab5a4faa8af5a844

 

 ’s Nachts slaapt Zwartjes onder een dak van sterren, ook in zijn kar. Als Zwartjes zijn benen strekt, valt zijn hoofd net buiten de kist, waar hij iedere nacht horizontaal in kruipt. Aan de zijkant van de kar zie ik een zakje uien hangen. Op de kar een wollen deken en het één en ander aan materialen.
Inmiddels is Zwartjes neergestreken in het Odapark, om zichzelf daar een maand ‘op te sluiten’ in het museum. In deze maand zal Zwartjes een zaal in het museum ombouwen tot kathedraal/kerk/rein oord. De dag na zijn aankomst in Venray bezoek ik het Odapark. Als een soort verrassing stuit ik op Izaak, met een kop koffie in zijn ene hand en een plank in de andere. De ruimte waarin de kathedraal zal komen is dan nog angstvallig leeg. Hier en daar staat er een paal overeind. Op de grond liggen bergen hout. Op een werkbank dozen vol schroeven, spijkers, hamers, zagen. De ruimte is spierwit en klinkt hol wanneer je met elkaar spreekt. We staan naast elkaar en ik voel me niet heel groot door alle leegte om ons heen. Het is bijna angstaanjagend; een hele grote ruimte en één maand om de ruimte om te bouwen tot kathedraal en dat door slechts één persoon. Een persoon die minuscuul oogt in deze gapende leegte.
Het valt me op dat er geen groot materieel aanwezig is, zoals cirkelzagen en andere machines die het bewerken met hout vergemakkelijken. Daarnaast is Zwartjes alleen gearriveerd en zal hij in zijn eentje verantwoordelijk zijn voor de hele bouw van de kerk. Ik vraag Zwartjes waarom hij geen hulp krijgt van bijvoorbeeld bouwers of andere kunstenaars en waarom hij geen gebruik maakt van een zaagmachine, omdat ik me kan bedenken dat iedere plank en spijker door zijn hand zal moeten gaan om gezaagd en vastgenageld te worden. Hij lacht en antwoord: ‘Tsja, dat wordt onderdeel van mijn ascetische bestaan. Ik ga het mezelf hiermee niet gemakkelijk maken.’

f27996fe13fc4e1824df4d3c957a82ce
De ‘kathedraal- in wording’ van Izaak Zwartjes is openbaar en kan door iedereen bezocht worden. Zwartjes is iedere dag aanwezig en aan het werk in het Odapark te Venray. tekst: Heske ten Cate – Mister Motley