Isolement: vloek of zegen?

Lezing Koen Eykhout

ISOLEMENT: VLOEK OF ZEGEN?

De heilige Oda liet in de achtste eeuw tot driemaal toe een cel bouwen om vanuit afzondering en isolement iets te betekenen voor de wereld. Die cellen stonden in Venray, Weert en Sint-Oedenrode, de plaats die haar naam draagt. Ze wilde in afzondering de wereld rijker maken, in isolement de wereld zegenen.

Het is opmerkelijk hoeveel jonge schrijfsters momenteel van afzondering en isolement hun thema maken. Eenzaamheid en alleen zijn hebben altijd al literaire verschijningsvormen gekend, je kunt zeggen dat ze inherent zijn aan literatuur. Buiten de schrijver en de lezer is er tijdelijk niemand. En sinds De vreemdeling (1942) van Albert Camus is het meest kenmerkende thema van moderne literatuur: het besef anders te zijn, een vreemde, dus in wezen eenzaam. Niettemin, op dit moment zijn er wel erg veel schrijvers die dit verhaal vertellen.

De Engelse Sara Baume (1984) laat in Zevenduizend eiken haar vrouwelijke hoofdpersoon, een ontslagen museumcurator, leven in het geërfde bungalowtje van haar oma, dat ze amper verlaat. Om de tijd te doden haalt ze kunstwerken voor haar geest en brengt onder woorden wat die voor haar betekenen. De Nederlandse Sarah Domogala (1978), filmmaker en regisseur, schreef in De kunst van het verdwijnen over hoe een burn-out haar uit het volle leven terugwierp in isolement.

In een roman over snel leven en diep vallen. Als we wat verder weg kijken, is het werk van de Oostenrijks-Japanse Milena Michiko Flasar (1980) interessant in dit verband. Haar met de Euregio Literatuurprijs voor Scholieren bekroonde Een bijna volmaakte vriendschap (2014) laat twee eenzamen elkaar tegenkomen. Een jongen die zich vrijwillig twee jaar opsloot op zijn kamer om er te gamen en een oudere man die ontslagen is op zijn werk en dat thuis niet durft te vertellen.

Haar jongste boek Meneer Kato speelt familie toont hoe een gepensioneerde, zich nutteloos voelende man, zingeving zoekt door familielid te spelen wanneer ze daarom vragen. Betaald. Op bruiloften en begrafenissen.

De eenzaamheid opheffen door je eigen familie te creëren. Dat doet de hoofdpersoon ook in Anne Tylers Klokkendans (2018). Haar zoons wonen ver weg en leiden hun leven, zonder haar. Maar een klein meisje doet ineens een beroep op haar, heft haar nutteloosheid op en trekt haar uit haar isolement door te vragen voor haar te zorgen nu haar moeder is neergeschoten.

Al die boeken, aangevuld met nog wat andere, komen aan de orde in de lezing van zondag 21 oktober 14.00 uur in Odapark.
Toegang: €5,00 (€ 2,50 voor vrijwiligers, vrienden en donateurs)